Zręczność jest cechą dziedziczną

Przewagę sprawności ręki prawej starano się wyjaśnić w rozmaity sposób. Według jednego z tych wyjaśnień, lewa strona mózgu przeważa funkcjonalnie nad prawą i wskutek tego wyznacza przewagę prawej ręki. Według innego, prawa ręka ma strukturalną przewagę nad lewą, co należy przypisać położeniu płodu w macicy. Jeszcze inne wyjaśnienie przyjmuje wyższą sprawność jednej ręki jako produkt jednostronnej przewagi w tym znaczeniu, że jedna strona działa spontanicznie z przewagą nad drugą w czynnościach niedowolnych, takich jak na przykład koncentracja jednego oka (Giesecke, 1936).

Jednakże dowody eksperymentalne nie wykazują, że zręczność jest cechą dziedziczną albo że jest ona ściśle związana z czynnością oka. Udowodniono natomiast, że istnieje związek pomiędzy zręcznością rąk a zręcznością nóg, a nie ma związku między zręcznością rąk a czynnością oka. Przewaga jednej ręki nad drugą w zasadzie ma charakter ogólny i oddziałuje na całą jedną stronę ciała. Jak długo utrzymuje się przewaga jednej ręki nad drugą, to nie zostało ustalone (Gesell, 1941: Dorcus i Shaffer, 1945: Gesell i Ames, 1947a). Komentując sprawę jednoręczno- ści Hildreth (1949a) stwierdza, „…że jednoręczność według powszechnych przekonań jest sprawą dziedziczną, ponieważ trudno jest wyjaśnić to inaczej”.

W przeciwieństwie do twierdzenia, że zręczność jest funkcją niektórych dziedzicznych czynników, panuje przekonanie, że jednoręczność jest wynikiem uczenia się albo warunków społecznych (Watson, 1925). Hildreth (1949a) podkreśla, że „…nie ma takiej rzeczy jak naturalna zręczność”. Wyniki badań genetycznych nad dziećmi i badań nad różnicami kulturowymi oddziałującymi na wychowanie dziecka wskazują na fakt, że „…uzyskana zręczność rozwinęła się według prawa uczenia się i formowania się nawyków, tak jak każdy inny rodzaj zachowania się, który jest wynikiem praktyki i uczenia”. Co więcej, doświadczenie wykazało, że dzieci i dorośli mogą zdobywać nowe sprawności jedną lub drugą ręką, bez względu na przewagę jednej ręki nad drugą i bez specjalnych zaburzeń emocjonalnych (Hildreth, 1949).

Komentując wyniki kształcenia dzieci w żłobkach Hildreth (1948) stwierdza, że „…w tych czynnościach dziecka, które podlegały najsilniejszym wpływom rodziców lub nauczycieli wykazywało ono wysoki stopień praworęczności. Czynnościami tymi były: jedzenie łyżką i widelcem, pisanie lub rysowanie i w pewnym stopniu rzucanie. Małe dzieci wykazują praworęczność w czynnościach wyuczonych, a oburęczność w czynnościach niewyuczonych. Praworęczność wydaje się być wyuczonym sposobem zachowania się, zależnym w wysokim stopniu od przyborów używanych do jedzenia. Dzieci, które wcześnie zaczynają jeść prawą ręką, skłonne są później do praworęczności. Praworęczność przejawia się w wyższym stopniu w takich czynnościach, które podlegają kontroli społecznej, gdy są wykonywane lewą ręką” (s. 43).

Leave a reply

You may use these HTML tags and attributes: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>