ZNACZENIE ROZWOJU MOTORYCZNEGO CZ. II

Dziecko, które nie rozwija odpowiednich sprawności na poziomie swego wieku, jest zwykle poza nawiasem życia. Brak tych sprawności wywołuje tendencję do wycofywania się z życia, która może przetrwać do lat dojrzałych (Merry i Merry, 1950). W naszej kulturze chłopcy wykształcają więcej sprawności w czasie zabawy i są bardziej zręczni w ich wykonywaniu niż dziewczęta. Dziewczęta wykonują je gorzej, a mimo to utrzymują swoją pozycję w stosunkach społecznych. Natomiast chłopcy, którzy nie wykazują wysokiej sprawności w zabawach lub grach, są uważani przez równieśników za niedołęgów i tracą swoją pozycję społeczną. Odnosi się to do chłopców wszystkich klas społecznych (Havighurst, 1953). Chłopcy, którzy są zaawansowani w lekkoatletyce, wykazują lepsze przystosowanie osobiste i społeczne niż chłopcy, którzy w tej dziedzinie pozostają na dalszym lub ostatnim miejscu (Bid- dulph, 1954).

W końcu, rozwój motoryczny ma wielkie znaczenie dla rozwoju pojęcia własnego „j a”, a więc i dla rozwoju osobowości. Dziecko ocenia siebie przez porównanie z innymi dziećmi. Wywiera to ujemny wpływ na poczucie własnej wartości, gdy dziecko dostrzega, że jest poniżej wymaganych norm oraz że znajduje się poza nawiasem grupy, ponieważ nie może współzawodniczyć z rówieśnikami. Havighurst (1953) podkreślił, że „…w dużym stopniu dziecko kształtuje pojęcie o sobie samym na podstawie posiadanych sprawności, to znaczy jak gdyby uznanie siebie samego wynikało częściowo z jego zdolności opanowania różnych form działania istniejących w otaczającym go świecie… Ze względu na to, że działanie dziecka jest częścią działania grupy społecznej, daje ono również jako swój wkład pewne sprawności i pewną wiedzę. Ma więc możność oceny swoich sprawności poprzez porównywanie ich ze sprawnościami swoich rówieśników. Pojęcie o sobie samym uzupełnia reakcją rówieśników na jego sprawności”. Zauważono, że dzieci później, niemowlę może już utrzymać głowę i piersi przy jednoczesnym wyrzucaniu rąk do przodu. Trzymając głowę prosto, niemowlę umie patrzeć ponad ramiona osoby trzymającej i obracać głową na wszystkie strony. Utrzymanie głowy prosto z pozycji leżącej na plecach jest daleko trudniejsze niż z pozycji pochyłej, toteż w konsekwencji umiejętność ta nie rozwija się wcześniej niż w piątym lub szóstym miesiącu życia i trwa zaledwie przez kilka sekund (Shirley, 1931a: Merry i Merry, 1950: Breckenridge i Vincent, 1955).

Większość dzieci czteromiesięcznych, gdy się je posadzi na kolanach i odpowiednio przytrzymuje, jest zdolna do trzymania prosto swoich główek. W okresie czterech miesięcy Życia niemowlę trzyma główkę na pół podniesioną w pozycji leżącej na wznak i obraca ją z boku na bok. W miesiąc lub dwa później, niemowlę jest zdolne do obracania głowy w pozycji siedzącej wraz z obracaniem ramion oraz mięśni górnych części tułowia. Zdolność utrzymania głowy prosto w pozycji siedzącej bez podparcia pojawia się nie wcześniej niż w szóstym miesiącu i początkowo trwa zaledwie przez kilka sekund. W kilka miesięcy później, kiedy wzmocnią się mięśnie szyi i tułowia, może ono utrzymać głowę prosto od kilku minut do pół godziny. Często niemowlęta są rozdrażnione i płaczą ze zmęczenia, kiedy zbyt długo znajdują się w pozycji niewygodnej (Gesell i inni, 1940: Merry i Merry, 1950).

Leave a reply

You may use these HTML tags and attributes: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>