Złość

W okresie dziecięctwa złość jest znacznie częstszą reakcją emocjonalną niż strach. Dzieje się to dlatego, że: 1) w środowisku dziecka istnieje więcej bodźców wywołujących złość niż bodźców wywołujących strach i 2) we wczesnym wieku dużo dzieci odkrywa, że złość jest doskonałym środkiem zwrócenia na siebie uwagi albo zaspokojenia swoich pragnień. Z każdym rokiem, w miarę jak dziecko rośnie, zwiększa się liczba sytuacji wywołujących złość. W konsekwencji wraz z wiekiem rozwija się coraz więcej reakcji złości różnego rodzaju, podczas gdy liczba reakcji strachu zmniejsza się dzięki wzrastającej umiejętności stwierdzenia, że w większości przypadków nie ma żadnych realnych powodów do strachu.

Między strachem a złością zachodzi ścisły związek. Czasami przeżycia dziecka wahają się pomiędzy strachem a złością i wywołane są jednocześnie tym samym bodźcem (Kepler, 1934: Anastasi i inni, 1948: Jersild, 1954a). W środowisku, w którym dziecko chroni się przed bodźcami strachu, złość prawdopodobnie będzie występowała częściej niż strach (Felder, 1932). Jednakże Jersild (1954a) wykazał, że różnica ta jest raczej pozorna niż rzeczywista. Istnieją większe społeczne dążenia do opanowania strachu niż złości. Poza tym dziecko częściej rozporządza środkami umożliwiającymi mu unikanie sytuacji wywołujących strach niż złość i w ten sposób łatwiej likwiduje uczucia strachu.

Bodźce wywołujące złość. Reakcje złości wywołane są na ogół przez sytuacje ograniczające swobodę ruchów dziecka oraz wkraczanie w jego nieporadną działalność, hamowanie wykonywanych przez nie czynności, sprzeciwianie się jego woli, planom i zamiarom, a wreszcie pewną grupę bodźców. Jersild (1954a) stwierdził, że „…bodźce wywołujące złość pojawiają się równolegle z rozwojem dziecka. Pojęcie „złości” obejmuje zarówno gniew, jak złość (przyp. tłum.).

Leave a reply

You may use these HTML tags and attributes: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>