TREŚĆ MOWY CZ. II

Wraz z wiekiem dzieci nie tylko mówią coraz więcej, ale zaznacza się poprawa w jakości ich mowy. Liczba rozmów jest ogólnie większa niż zakres słów używanych w tych rozmowach. Wśród dzieci czteroletnich, na przykład, w rozmowie z dziećmi młodszymi zaznacza się cztero- lub pięciokrotnie większy rozwój mowy niż wśród dzieci dwuletnich lub trzyletnich. W porównaniu z dziećmi młodszymi używają one jednak tylko niewiele ponad trzy razy więcej rozmaitych słów (Jer- sild i Ritzman, 1938). Wraz z wiekiem zaznacza się również przerzucanie się z jednego tematu na inny oraz przechodzenie do różnych form omawiania podobnych tematów. We wczesnym dziecięctwie rozmowy dotyczą w większości przypadków samego dziecka i jego zainteresowań, i tylko niewiele rozmów nie wiąże się z osobą dziecka.

Rodzaje mowy. Mowę dzieci ujęto w dwie podstawowe kategorie: mowę egocentryczną i mowę uspołecznioną. W przypadku pierwszej – dziecko mówi albo do siebie, albo dla przyjemności obcowania z osobą obecną. Nie dąży ono do wymiany myśli ani nie bierze pod uwagę punktu widzenia innej osoby. Mowa egocentryczna jest pewnego rodzaju pseudokonwersacją lub formą »„monologu zbiorowego”. Uwidacznia się ona w monologach towarzyszących działaniu oraz w rozmowach dziecka z samym sobą lub też w obecności innych osób, które jednak nie zwracają na nie szczególnej uwagi. Egocentryzm ten jest wynikiem ograniczeń intelektualnych dziecka. Przejawia się on także w niezdolności dziecka do analizowania swoich procesów myślowych oraz kontrolowania wniosków, które wyprowadza (Piaget, 1926, 1932: Jersild, 1954).

Leave a reply

You may use these HTML tags and attributes: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>