Rywalizacja w zabawie z innymi dziećmi

Około piątego miesiąca dziecko zaczyna odróżniać ludzi znajomych od obcych. Przejawia się to w tym, że dziecko boi się i wstydzi obcych, po raz pierwszy ma to miejsce około szóstego miesiąca, a powszechnie występuje w czasie od dziewiątego do dwunastego miesiąca, to znaczy w okresie znanym jako „wiek obcości”. W tym czasie dziecko reaguje na obcych poważnym spojrzeniem, wydęciem ust, kwileniem i krzykiem. Chowa ono głowę i przytula się do osoby trzymającej je, W tym samym czasie zachowuje się ono przyjaźnie w stosunku do osób znanych. Pod koniec drugiego roku pojawia się drugi „wiek obcości”. Jego stopień nasilenia w dużej mierze zależy od okazji nawiązywania kontaktów z rozmaitymi ludźmi i z nowymi środowiskami. W tym czasie zaznacza się pragnienie unikania obcych, przejawiające się przeważnie w chowaniu głowy na łonie matki, chronieniu się za meblami, we wstydliwym wzbranianiu się przyjmowania rzeczy od obcych i niechęci prowadzenia rozmowy z obcymi, nawet w tym, że nie odpowiada na „dzień dobry”. To świadome, wstydliwe zachowanie się zaznacza się szczególnie między sześćdziesiątym szóstym i osiemdziesiątym szóstym tygodniem życia (Bühler, 1930: Shirley, 1933: Gesell i lig, 1940: Gesell i inni, 1949: Breckenridge i Vincent, 1955).

Rywalizacja, zwłaszcza rywalizacja w zabawie z innymi dziećmi, pojawia się około drugiego roku. Dziecko usiłuje zabrać zabawki innym nie dlatego, że je chce mieć, lecz dlatego, że chce w ten sposób podkreślić swoją wyższość, co sprawia mu dużą przyjemność. Takie zachowanie wywołuje krzyk i płacz dziecka, które zostało pozbawione swej zabawki. Rywalizację dostrzec można również w pragnieniu koncentrowania na sobie uwagi i uczuć dorosłych: niezaspokojenie owego pragnienia prowadzi do zazdrości.

Współdziałanie społeczne, które podobnie jak rywalizacja jest istotne dla kontaktów społecznych, pojawia się po raz pierwszy w zabawie dziecka z dorosłymi w „a-ku-ku”. Ponieważ przeważnie dorosły kieruje zabawą, współdziałanie dochodzi do skutku. Z osobnikami zaś mniej więcej w tym samym wieku dziecko nie może współdziałać dłużej niż kilka minut, dlatego małe dzieci w tym samym wieku nie potrafią długo bawić się ze sobą (Bühler, 1930: Shirley, 1933: Gesell i lig, 1949). Upór dziecka, wyrażający się w prężeniu ciała, krzyku, wzbranianiu się robienia czegoś na prośbę innych, zaznacza się po ukończeniu osiemnastego miesiąca życia i trwa nadal jako powszechna forma reakcji, nawet wtedy, gdy dziecko osiągnęło pewien stopień niezależności (Jer- sild, 1954).

Leave a reply

You may use these HTML tags and attributes: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>