Reakcje uczuciowe dzieci są rozmaite

Obserwując dzieci w różnych okresach życia dostrzegamy szeroką skalę ich reakcji uczuciowych. Wszystkie noworodki reagują w sposób podobny. Stopniowo jednak zachowanie się, któremu towarzyszą rozmaite uczucia, różnicuje się pod wpływem uczenia się i oddziaływania warunków środowiskowych. Pod wpływem strachu jedno dziecko ucieka z pokoju, inne chowa się za spódnicę matki, jeszcze inne zostaje na miejscu i krzyczy. To samo odnosi się do wszystkich innych uczuć.

Johnson (1936) przedstawia wyniki badań przeprowadzonych w żłobkach metodą laboratoryjną: badania polegały na wprowadzeniu dzieci w trzy różne sytuacje, wywołujące uczucie strachu. Zaobserwowano znaczne różnice reakcji uczuciowych, począwszy od ostrożności i obawy aż do domagania się pomocy od innych. Różnice w zachowaniu się uczuciowym dzieci podczas badania lekarskiego opisują Shirley i Poyntz (1945). Niektóre dzieci krzyczały, inne stawiały czynny opór, jeszcze inne starały się uciec. Podobnie zachowywały się dzieci w czasie leczenia zębów. Jedne krzyczały, inne uśmiechały się lub śmiały, a jeszcze inne nie wykazywały żadnej reakcji uczuciowej (Bell, 1943).

Uczucia uzewnętrzniają się w symptomach zachowania. Dorośli na ogół umieją tak ukrywać swoje emocje, że trudno jest je poznać. Inaczej jest z dziećmi. Choćby one nawet nie przejawiły reakcji uczuciowych bezpośrednio w zachowaniu, można dostrzec ich emocje na podstawie napięcia, niepokoju, nerwowego rzucania się, marzeń sennych, takich przejawów nerwowości, jak: obgryzanie paznokci i ssanie kciuka, tarcie genitalii, trudności w wymowie, brak apetytu, dziecinne zachowanie się, częsty krzyk, upór i wybuchy histerii. Na ogół chłopcy zdradzają więcej symptomów emocjonałności niż dziewczęta (Coleman i Mc- Całey, 1948: lig i inni, 1949: Malone i Massler, 1952: McCarthy, 1954).

Leave a reply

You may use these HTML tags and attributes: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>