Reakcje sympatii – kontynuacja

Nie ma dowodu na to, że miłość własna rozwija się przed sympatią do innych. Raczej jest tak, że w pierwszym roku życia przeważa miłość do innych bez objawów miłości własnej. W drugim roku życia jednak skierowanie uczuć będzie zależało od tego, jak dziecko jest traktowane. W tym czasie dziecko przejawia sympatię do matki lub innych znanych osób, a wobec obcych staje się zamknięte, ucieka i jest nieśmiałe. Jeżeli matka lub inna osoba z rodziny zacznie się mniej zajmować dzieckiem lub jeśli pielęgnowanie nowego dziecka przyjmie ono jako zaniedbanie jego osoby, reaguje wtedy tak, jak wobec obcej osoby, to jest staje się zamknięte i kieruje uczucie sympatii na własną osobę. Jeżeli stan taki potrwa dłużej, może to wpłynąć na zahamowanie uczuć dziecka, co stwarza pozory, że małe dziecko nie ma uczucia dla innych, a skupia je na własnej osobie (Banham, 1950).

W latach dziecięcych przejawem sympatii jest nie tylko całowanie, pieszczenie, ściskanie i dotykanie osoby ukochanej lub przedmiotu, ale także silne pragnienie ciągłego przebywania z osobą ukochaną i brania udziału we wszystkich jej czynnościach. Małe dziecko zabiera wszędzie ze sobą zabawkę, którą darzy uczuciem, lub stale chciałoby się bawić z ulubionym zwierzęciem. Podobne uczucia wykazują małe dzieci w stosunku do rodzeństwa. Do wyrazów sympatii wśród sióstr należy obejmowanie, głaskanie, całowanie, wymienianie nazw kochanych przedmiotów albo wyrażeń pieszczotliwych, wreszcie ze strony sióstr starszych dążenie do opiekowania się siostrami młodszymi i pomagania im (McFarland, 1938).

Przed okresem późnego dziecięctwa, kiedy to rozwija się antagonizm między chłopcami a dziewczętami, dziecko przejawia uczucie sympatii w stosunku do rodzeństwa płci odmiennej, jak również do towarzyszy zabawy tej samej lub innej płci. Z chwilą gdy dziecko idzie do szkoły, uważa uzewnętrznienie uczuć za coś dziecinnego i kłopotliwego. Przejawia więc swoją sympatię do innych raczej dlatego, że pragnie przebywać z nimi i zwierzać się im. Dopóki rodzice interesują się dzieckiem, jego przeżyciami i czynnościami, dopóty będzie się czuło szczęśliwe i będzie miało poczucie, że jest kochane. W zamian będzie żywiło uczucie sympatii do rodziców, wyrażając chęć ciągłego przebywania z nimi i brania udziału we wszystkich czynnościach oraz wspólnego rozwiązywania problemów. Jednakże i u starszych dzieci pojawiają się spontaniczne przejawy uczuć sympatii w stosunku do członków rodziny, a nawet towarzyszy zabawy. Najwcześniejsze i najczęstsze reakcje sympatii przejawiały dzieci młodsze, zwłaszcza dzieci pochodzące z biedniejszych grup społecznych (Murphy, 1937).

Leave a reply

You may use these HTML tags and attributes: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>