Reakcje na inne dzieci

Reakcje społeczne dziecka na dzieci w tym samym wieku są późniejsze niż reakcje społeczne na dorosłych. Pierwszym objawem tego, że dziecko zauważa drugą osobę, jest jego uśmiech na widok drugiego dziecka, pojawiający się w piątym miesiącu życia, albo żywe zainteresowanie krzykiem drugiego dziecka. Od szóstego do ósmego miesiąca dziecko nie przejawia zainteresowań innymi dziećmi, toteż kontakty z nimi są nieliczne. Kontakty przyjazne polegają na spoglądaniu na kogoś, uśmiechaniu się, wyciąganiu rączek i chwytaniu go, podczas gdy kontakty nieprzyjazne polegają na zabieraniu przedmiotów innemu dziecku, co często prowadzi do agresywności. Między dziewiątym a trzynastym miesiącem dziecko czyni doświadczenia na innych dzieciach, ciągnąc je za włosy i za odzież, naśladując zachowanie się i głos innych oraz po raz pierwszy przejawia gotowość współpracy i społecznego używania przedmiotów. Chęć walki staje się intensywniejsza i skierowana jest na inne osoby. W przypadku zabrania dziecku zabawki złości się ono, walczy i krzyczy (Buhler, 1930: Bridges, 1931, 1933: Beaver, 1932: Maudry i Necula, 1939: Merry i Merry, 1950: Jersild, 1954).

W ciągu drugiego roku życia dziecka jego reakcje społeczne wobec innych dzieci rozwijają się w szybkim tempie. Od trzynastego do osiemnastego miesiąca zainteresowania małego dziecka przenoszą się z materiału zabawowego na towarzyszy zabawy. Osłabia się wtedy walka dziecka o zabawki, a wzrasta tendencja do używania ich w zabawie z innymi dziećmi. Jeżeli ktoś dziecku odbiera zabawkę, walczy o nią ciągnąc przeciwnika za włosy i gryząc go. Dziecko uśmiecha się i śmieje naśladując inne dziecko. Dziecko między lVs a 2 rokiem życia zdecydowanie interesuje się zabawą z innymi dziećmi, a materiał zabawowy traktuje jako środek do nawiązywania kontaktów społecznych. Dziecko współdziała z towarzyszami zabawy, dostosowuje swoje zachowanie się do ich działania i często bierze udział w grach z innymi dziećmi. Już w tym wczesnym wieku małe dzieci w pewnych okolicznościach występują solidarnie jako grupa, na przykład gdy czekają na znak wychowawczyni przed rozpoczęciem jedzenia (Bridges, 1931, 1933: Merry i Merry, 1950: Garrison, 1952).

Wczesne formy społecznego zachowania się. Jako wynik kontaktów z innymi zaczynają się rozwijać w tym wieku pewne formy zachowania się. Chcąc wejść do grupy społecznej dziecko naśladuje inne osoby ze swego środowiska, zarówno dorosłych, jak i inne dzieci. Najpierw około trzeciego miesiąca naśladuje ono wyrazy twarzy uśmiechniętej, zagniewanej itp., potem gesty i ruchy, takie jak kiwanie ręką na pożegnanie, potrząsanie głową, przekazywanie całusa ręką: od szóstego miesiąca i jeszcze później około dwunastego miesiąca naśladuje ono głosy słyszane w swoim środowisku, takie jak „szu – szu”, „tik – tak”, „dyń – dyń” albo proste głosy słyszane u innych. Odtąd zasadniczo rozwija się mowa. W ciągu drugiego roku, gdy dziecko uczy się samodzielnie jeść, ubierać się, posługiwać się zabawkami i w ogóle działać podobnie jak inni wokół niego, robi to wszystko przez naśladowanie.

Leave a reply

You may use these HTML tags and attributes: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>