Prawidłowości rozwoju

Rozwój społeczny przebiega zwykle według określonych prawidłowości dotyczących nie tylko form zachowania się w różnych okresach, lecz także doboru towarzyszy. To znaczy, że normalnie każde dziecko powinno przejść przez określone fazy uspołecznienia mniej więcej w tym samym wieku, w którym inne dzieci przechodzą te same fazy. Podobnie jak w innych dziedzinach, w rozwoju dojrzałości społecznej dzieci zdolne wykazują przyspieszenie, a dzieci tępe opóźnienie. Znając prawidłowość rozwoju społecznego można łatwo przewidzieć, że w pewnym wieku dziecko będzie bojaźliwe w obecności obcych: w innym wieku będzie ono pragnęło towarzystwa osobników tego samego wieku i płci: jeszcze w innym wieku zainteresowania jego będą się skupiały na jednostkach płci odmiennej.

Badania nad grupami dzieci wykazały, że istnieją określone szczeble społecznego rozwoju. Dziecko dwuletnie, choć bawi się samo, podlega wszakże wpływom starszych dzieci o tyle, o ile naśladuje ich zachowanie się, zarówno w zabawie, jak i postępowaniu. Dziecko dwu i półletnie nie chce dzielić się zabawkami z innymi dziećmi, wyrywa je im, lekceważy ich skargi i odmawia spełnienia ich życzeń. Dziecko trzyletnie przejawia pewne skłonności do zabawy zespołowej, a dziecko czteroletnie dostrzega początki opinii innych i popisywaniem się próbuje zwrócić na siebie uwagę (Blatz i Bott, 1927: Gesell i Thompson, 1934: Hellwick i Sanders, 1938: Gesell i lig, 1946/1949).

Początkowo u małych dzieci brak jest uczuć współżycia z grupą. Następnie pojawia się faza częściowego przystosowania się, w której dziecko zaczyna kształtować swoją wolę i bawić się z innymi w sposób już skoordynowany. W trzeciej fazie prawidłowego rozwoju społecznego stabilizują się stosunki grupowe i dziecko bierze żywy udział w życiu grupy. W tym czasie grupa wybiera i ustala swoją nazwę stając się jednostką niezależną, wolną od nadzoru i interwencji dorosłych (Friedman, 1951). W ciągu trzeciego okresu dzieciństwa wzrastają kontakty społeczne, ich częstość i wielkość grupy (Hartley, 1946).

Leave a reply

You may use these HTML tags and attributes: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>