PRAWIDŁOWOŚCI ROZWOJU SPOŁECZNEGO

Rozwój społeczny zaczyna się wtedy, gdy dziecko po raz pierwszy odróżnia osoby i rzeczy. Wprawdzie trudno jest określić dokładnie, kiedy to następuje, można to tylko orzec obserwując zewnętrzne zachowanie się dziecka. Ze względu na to, że środowiska małych dzieci są na ogół w głównych zarysach do siebie podobne, zachowanie się społeczne dzieci różni się dopiero później, to znaczy wtedy, gdy różnice indywidualne w środowisku zaznaczają się w bardziej typowy sposób. Dlatego to sposoby zachowania się społecznego dziecka w pierwszych dwóch latach życia są zasadniczo podobne do zachowania się innych dzieci w tym samym wieku i na tym samym stopniu rozwoju intelektualnego.

Z chwilą urodzenia dziecko nie przejawia cech stadnych, co wynika z jego całkowitego braku zainteresowania ludźmi. Jeśli zaspokajane są jego potrzeby biologiczne, ani nie szuka ono towarzystwa innych, ani go nie unika. Nie odróżnia ono ludzi od przedmiotów nieożywionych. Reaguje jedynie na bodźce swego środowiska. W dużym stopniu to, co powszechnie uważa się za zachowanie społeczne, nie jest w rzeczywistości wynikiem kontaktów społecznych. Na przykład dziecko krzyczące można uspokoić, nie zwracając się do niego i nic się nie odzywając, samym tylko poruszeniem wózeczka, w którym ono leży. Podobnie sama tylko zmiana pozycji dziecka, bez jakiegokolwiek kontaktu z drugą osobą, może wywołać krzyk dziecka (K. Buhler, 1930).

W ciągu dwóch pierwszych miesięcy życia reakcje dziecka na bodźce zewnętrzne pojawiają się tylko wtedy, gdy bodźce te są szczególnie silne, na przykład głośne hałasy, silne światło albo silne bodźce dotykowe. Dziecko nie rozróżnia nawet ludzkiego głosu od innych bodźców słuchowych. Daleko częściej reaguje ono na hałasy niż na głos ludzki, a to ze względu na większą intensywność tych pierwszych. Reaguje ono również w podobny sposób na dotyk jakiejś osoby, jak i na zetknięcie z przedmiotem. Wcześnie wszakże, ze względu na dużą rolę, jaką w jego życiu odgrywają ludzie, odróżnia ludzi od przedmiotów. Od początku trzeciego miesiąca zachowanie się stadne wypiera zachowanie się nie- stadne. W tym też czasie pojawiają się początki właściwego zachowania się społecznego. Dziecko jest zadowolone, gdy jest w obecności innych osób, a niezadowolone, smutne i podniecone, gdy jest samo.

Leave a reply

You may use these HTML tags and attributes: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>