Prawidłowości reakcji strachu – kontynuacja

Starsze dzieci, które znajdują się wobec bodźców wywołujących strach, mogą przejawić lęk w sposób pośredni w ogólnym motorycz- nym wyładowaniu, przypominającym raczej chwilowy wybuch uczuciowy niż reakcję strachu (Kestenberg, 1946). Bojaźliwość jako rodzaj reakcji strachu obejmuje nerwowe sposoby zachowania się, takie jak szarpanie własnego ubrania, pociąganie za uszy, zwieszanie głowy i lękliwe podnoszenie oczu na obecne osoby (Shirley, 193la). Jersild (1954) wskazuje na wyraźny wpływ środowiska społecznego na reakcje emocjonalne dziecka:

„Jeżeli dziecku daje się nagrodę za to, że się czegoś nie boi lub za opanowanie objawów strachu, to dziecko może dojść do wniosku, że jego obawa jest fikcyjna. Wiele dzieci we wczesnym wieku zaczyna rozumieć, że powinno się wstydzić wykazywać stale obawę. W obcowaniu ze starszymi przekonanie to utrwala się. Dzieci wstydzą się przejawiać obawę i proszą o pomoc. Niektóre dzieci nie chcą okazać, że się boją i udają, że są odważne, gotowe na wszystko” (str. 346-347).

Przezwyciężanie strachu. Strach, pomimo że powstrzymuje czasem od niebezpiecznego działania, jest czynnikiem hamującym rozwój dziecka. Z tego też względu ważne jest pokonywanie u dziecka strachu w takim stopniu jak tylko to jest możliwe. Odwracanie uwagi dziecka od wszelkich bodźców wywołujących strach albo nawet od wszystkiego, co może stwarzać pozory strachu, daje tylko krótkotrwały rezultat i zawodzi, kiedy dziecko znajdzie się samo w podobnej sytuacji, W przezwyciężeniu strachu mogą pomóc pewne ostrzeżenia i perswazje, jest to jednak prawie niemożliwe w sytuacji nagłej i niespodziewanej lub w momencie działania obcego bodźca (Burlingham i Freud, 1949). Jednakże rodzice i nauczyciele często nie przestrzegają przed niebezpieczeństwami, których dziecko powinno się obawiać, i w rezultacie nie mogą uchronić go od konkretnych wypadków. Jersild (1954) twierdził: „…to, że starsi próbują przestrzegać dziecko przed niebezpieczeństwem w sposób niewłaściwy, może w pewnych warunkach spowodować, że dziecko łączy wypadek z czymś strasznym i to może wzmóc jeszcze strach dziecka”.

Leave a reply

You may use these HTML tags and attributes: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>