PRAWIDŁOWOŚĆ ROZWOJU UCZUĆ CZ. II

Po szóstym miesiącu życia przeważają reakcje negatywne. Na początku przejawia się niepokój, w dwa miesiące później pojawiają się uczucia zadowolenia na widok zabawek. Pomiędzy dziewiątym a dziesiątym miesiącem życia można już wywołać zazdrość, a pomiędzy dziesiątym i dwunastym miesiącem rozczarowanie, złość, miłość, sympatię, przyjaźń, radość i chęć posiadania czegoś. Według Spitza, „są to główne właściwości rozwoju emocjonalnego w pierwszym roku życia”. Mimo że mogą zachodzić duże różnice u różnych niemowląt, to ogólny kierunek rozwoju uczuć jest taki sam u wszystkich dzieci.

Banham (1951) śledziła prawidłowość rozwoju emocjonalnego przez całe życie jednostki. Wyróżnia ona niezróżnicowane reakcje obecne przy urodzeniu i wykazuje, że stają się one coraz bardziej zróżnicowane i specyficzne: wiążą się one z określonymi wydarzeniami, jak obawa przed czymś, oraz towarzyszą opanowywaniu nowych ruchów. Stan podniecenia, jak to przedstawia rysunek 35: początkowo przechodzi w stan zadowolenia lub niezadowolenia. Uczucie niezadowolenia przechodzi później w obawę, strach, wstyd, złość, zazdrość, niesmak, rozczarowanie i niepokój. W zadowoleniu wyróżnia się radość, dumę, oczekiwanie, afekt i miłość do płci odmiennej.

Nie tylko ogólny stan podniecenia obecny przy urodzeniu rozwija się w specyficzne formy wyrażania uczuć, ale również reakcje emocjonalne stają się także bardziej wyraźne, mniej przypadkowe, bardziej skoordynowane. Na początku niemowlę objawia niezadowolenie krzykiem i płaczem. Później reakcje niezadowolenia wyraża w oporze, rzucaniu przedmiotów, sztywnieniu ciała, rzucaniu się na ziemię, uciekaniu, chowaniu się i wyrażaniu słowami swego niezadowolenia. Wraz z wiekiem zaznacza się wzrost reakcji słownych, a spadek reakcji moto- rycznych (Bridges, 1931). Uwidacznia się to specjalnie w reakcjach na bodźce wywołujące złość i strach.

Leave a reply

You may use these HTML tags and attributes: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>