POWSZECHNE RODZAJE UCZUC WIEKU DZIECIĘCEGO

Po upływie wczesnych miesięcy okresu dziecięcego można zaobserwować szereg rodzajów uczuć, przy czym każdemu z nich odpowiada specyficzna forma zachowania się. Do najpowszechniejszych rodzajów uczuć charakterystycznych dla wieku dziecięcego, oraz bodźców wywołujących te uczucia należą:

Niemowlę ochrania się od bodźców wywołujących strach, takich na przykład jak obecność obcych osób, nieznane miejsca, głośne hałasy oraz nagłe i niespodziewane ukazywanie się przedmiotów i ludzi. Jednakże ochrona ta jest ograniczona. W końcu pierwszego roku życia bodźce wywołujące strach zaczynają wywierać szkodliwy wpływ na niemowlę, W miarę jak zwiększa się doświadczenie dziecka oraz jego niezależność od rodziców, prawdopodobnie coraz to więcej przedmiotów będzie wywoływało przestrach dziecka. Ponadto, w miarę jak dziecko rozwija się intelektualnie, zaczyna ono bać się tych przedmiotów, osób i sytuacji, których przedtem nie zauważyło. W rezultacie strach dziecka występuje nie tylko coraz częściej, ale z większą intensywnością. Fakt że, dzieci indyjskie Dakoty podobnie przeżywają strach jak dzieci amery-

Reakcja strachu jest tu potraktowana szerzej i obejmuje również lęk i obawę (przyp. tłum.). kańskie wskazuje, że strach nie jest właściwością tylko jednej kultury (Wallis, 1954). 1

Strach ma pewną wartość dla dziecka wtedy, kiedy nie pozwala na zbyt intensywne zachowanie się i stanowi ostrzeżenie przed niebezpieczeństwem. Jednakże większość dzieci boi się rzeczy, które nie są niebezpieczne, i to hamuje działanie, które mogłoby być pożyteczne i przyjemne dla dziecka. Wiele dzieci przeżywa tak intensywnie i tyle różnych rodzajów strachu, że oddziałuje to na ich ogólne samopoczucie. Jeżeli emocjonalne napięcia dziecka nie będą miały ujścia, stan jego zdrowia może być zagrożony. Będzie ono miało wypaczony pogląd na świat i nieprzyjazny stosunek do ludzi. W ten sposób strach, zamiast ostrzegać dziecko przed ukrytym niebezpieczeństwem, osłabia jego rozwój (Merry i Merry, 1950). Dotyczy to zwłaszcza takich przypadków strachu, które mają podłoże irracjonalne (Jersild, 1948).

Leave a reply

You may use these HTML tags and attributes: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>