Niepokój

W jakim stopniu zmartwienia dzieci wynikają z warunków społecznych, a zwłaszcza środowiska rodzinnego, wykazano na podstawie przeprowadzonych w 1923 roku badań nad zmartwieniami dzieci i porównaniu tych wyników ze zmartwieniami dzieci przebadanymi w 1943 roku. Liczba zmartwień związanych z ewentualnym sztormem była znacznie mniejsza niż u dzieci badanych w 1923 roku, co wskazuje rys. 37. Wyjaśnieniem tego faktu może być zmieniona w ostatnich dziesięcioleciach postawa dzieci wobec zjawisk naturalnych. Obecnie nie ma już zwyczaju, aby cała rodzina wstawała i ubierała się podczas burzy w nocy, co często czyniły starsze generacje. Dziecko dzisiejsze nie ma więc takich zmartwień, jakie przeżywały dzieci dawniej. Podobnie zmniejszyła się liczba zmartwień z powodu choroby, wypadków, zarazków gruźlicy i śmierci. Jest to wynikiem współczesnych metod leczenia, które sprawiły, że choroba ta jest mniej straszna dla dorosłych i jest mniejszym źródłem zmartwień dla dzieci. Zmiany postaw społecznych w stosunku do grzechu i moralności wpłynęły także na zmniejszenie się rodzajów zmartwień dzieci (Pressey, 1946).

Niepokój. Zmartwienia, a zwłaszcza częste i intensywne, mogą prowadzić do uczucia stałego niepokoju, „do wywołania przykrego nastawienia w oczekiwaniu na usunięcie choroby lub na zapobieżenie chorobie”. Wiele zmartwień, podobnie jak strach, ma charakter irracjonalny, Nie wynikają one z przedmiotu lub sytuacji, której należy się obawiać, są raczej stanem napięcia umysłowego i przewidywania przyszłych strapień (Jersild, 1955: 1954a). Pomiędzy częstością i ostrością zmartwień dziecięcych a właściwościami psychoneurotycznymi zachodzi ścisły związek,(Zeligs, 1939). Tak więc u dzieci skłonnych do częstszych zmartwień niż dzieci normalne w tym samym wieku rozwijają się stany podniecenia, które przeszkadzają im w przystosowaniu się do otoczenia.

Dziecko, tak jak dorosły, często nie zdaje sobie sprawy z przyczyny niepokoju i z tego, że pochodzi on raczej z jego uczuć niepewności niż z zewnętrznej sytuacji, która powoduje jego obawę. Samo przeżycie strachu przedstawia dziecku grozę sytuacji, gdy tymczasem w uczuciu niepokoju -istnieje tylko ogólny stan napięcia, którego ono nie może spostrzec (Jersild, 1954). Niepokój wzrasta wraz z wiekiem. Przejawia się on częściej w stosunkach pomiędzy dziećmi niż pomiędzy dziećmi i dorosłymi albo przejawia się w czynnościach zrutynizowanych, takich jak na przykład pójście samemu na spoczynek do łóżka (Dorkey i Amen, 1947). Dziewczęta w zasadzie są bardziej skłonne do niepokoju niż chłopcy. Ogólny niepokój jest u dzieci bardziej powszechny niż jakiś specyficzny strach (Cummings, 1944).

Leave a reply

You may use these HTML tags and attributes: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>