Negatywizm

Negatywizm jest formą szczególnie silnego, opornego zachowania się, w którym „zaznaczają się wszelkiego rodzaju uczuciowe składniki dziecięcego egocentryzmu” (Ausubel, 1950). Dziecko pod wpływem poważniejszych trudności, jakie napotyka w godzeniu swych pragnień z pragnieniami innych ludzi, staje się „przewrotne’’, uparte, a nieraz wręcz awanturnicze (Banham, 1952), Wtedy trudno jest dzieckiem kierować i z nim współżyć. Często trudności te powiększają się, ponieważ dorośli nie biorą pod uwagę tego, że dziecko może mieć własne, doniosłe dla siebie potrzeby, że jest ono niezdolne do wykonywania rozmaitych czynności tak sprawnie i szybko jak dzieci starsze albo- dorośli, że przyzwyczaiło się ono do otrzymywania rzeczy gotowych, że trudno mu jest nauczyć się robić coś dla innych tak, jak oni sobie tego życzą.

Negatywizm jest produktem sytuacji społecznej. Wynika on z surowej dyscypliny albo nietolerancyjnej postawy dorosłych wobec normalnego, dziecięcego zachowania się. Przejawia się on przeważnie w stosunku do ustalonego porządku domowego: dziecko nie chcę spełnić poleceń dorosłych, na przykład nie chce przyjść do stołu na kolację. Przejawia się on również w sytuacjach, w których występują ludzie obcy, na: przykład w czasie wywiadu społecznego albo badań testami inteligencji (Rust, 1931). Tm bardziej dorośli swoimi interwencjami przeszkadzają dziecku, tym bardziej wzrasta negatywizm jego zachowania się (Frede- riksen, 1942),

Upór daje się zauważyć po raz pierwszy około osiemnastego miesiąca życia i osiąga punkt kulminacyjny około trzeciego roku. Jest on w tym wieku zjawiskiem powszechnym i uważanym za zjawisko normalne, prawie nieuniknione (lig i inni, 1949: Ausubel, 1950: Banham, 1952). Jeżeli dziecko nie przejawia negatywizmu w ogóle, to istnieje podstawa do przypuszczenia, że jest ono fizycznie niedorozwinięte i letargiczne albo że jego środowisko podlega tak sztucznej kontroli, że zapobiega ona wszelkim zaburzeniom, co doprowadzi „do trudności w późniejszym okresie” (Jersild, 1954). Na początku piątego roku życia dziecka zaczyna się zwykle spadek negatywizmu, co jest częściowo wynikiem wpływów społecznych, częściowo zrozumienia przez dziecko własnych korzyści wynikających z przystosowania się, a częściowo z faktu, że dorośli ze środowiska dziecka nauczyli się respektować jego pragnienia (Gesell i lig, 1949: Allen, 1951).

Leave a reply

You may use these HTML tags and attributes: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>