Jak opiekować się ociężałym dzieckiem w domu

Gdy rodzice dojdą do wniosku, że mają dziecko opóźnione w rozwoju umysłowym, zwracają się na ogół do lekarza czy pracownika socjalnego z prośbą o specjalne zalecenia dotyczące zakupu odpowiednich zabawek i pomocy naukowych oraz udzielania dziecku odpowiedniego instruktażu w domu. Wiąże się to z dość naturalnym u każdego człowieka przekonaniem, że upośledzone dziecko bardzo różni się we wszystkim od innych dzieci. A w istocie sprawa polega na tym, że zainteresowania i umiejętności opóźnionego w rozwoju dziecka nie są po prostu adekwatne do jego wieku liczonego w latach, odpowiadają natomiast jego wiekowi intelektualnemu. Taki malec bawi się na ogół z dziećmi młodszymi od siebie i interesuje się zabawkami przeznaczonymi na młodszy wiek. Nie będzie próbował wiązać bucików i odróżniać pierwszych literek przed ukończeniem 5 czy 6 lat. Może mieć trudności z interpretowaniem znaczenia tego, co widział, czy słyszał. Może być niezręczny bądź nadmiernie ruchliwy.

Rodzice normalnie rozwijającego się dziecka nie muszą pytać lekarza ani czytać odpowiedniej lektury, żeby zorientować się, co malca interesuje. Widzą po prostu, czym się bawi w domu oraz z innymi dziećmi i na tej podstawie domyślają się, co jeszcze może mu się spodobać. Obserwują, czego próbuje się uczyć i pomagają mu w robieniu postępów.

Dlaczego ten sam problem miałby nastręczać trudności w przypadku dziecka opóźnionego w rozwoju? Powinno tak samo dostawać zabawki które zdają mu się odpowiadać, żeby mogło się nimi bawić w domu i na dworze. Rodzice powinni ułatwić mu znalezienie towarzystwa takich dzieci, z którymi bawi się z radością, a wskazane byłyby codzienne kontakty tego typu. Stać również rodziców na to, by wyczuć, kiedy nadchodzi pora nabywania przez małego takich czy innych umiejętności i ułatwiać mu pokonywanie kolejnych progów.

Ociężałe dziecko w odpowiedniej szkole ma znaczenie rozstrzygające

Podejrzewając u dziecka opóźnienie w rozwoju umysłowym, rozsądnie będzie zwrócić się do psychologa — przez poradnię wychowawczą bądź szkołę — z prośbą o ocenienie dziecka i nadanie mu odpowiedniego kierunku (punkt 624). Malec nie powinien znaleźć się — czy to w przedszkolu, czy w szkole — w grupie dzieci daleko bardziej zaawansowanych. Każdy dzień przynoszący niepowodzenia niszczy w jakimś stopniu jego pewność siebie, a pozostanie na drugi rok w tej samej klasie czy obniżone stopnie będą ciężko przeżywane. Jeżeli upośledzenie jest nieznaczne, a przy tym szkoła ma program eksperymentalny, który polega na tym, że każde dziecko pracuje zgodnie ze swoimi indywidualnymi możliwościami, malec będzie mógł, być może, chodzić do klasy równolatków. W mniej sprzyjającej sytuacji będzie uczęszczał do specjalnej klasy bądź szkoły. Niewskazane jest natomiast opóźnianie rozpoczęcia nauki. Inicjuje się obecnie u nas w kraju specjalne programy przedszkolne dla dzieci opóźnionych. Wielu takim dzieciom trzeba udzielać dodatkowej pomocy, jeśli uczęszczają do normalnych przedszkoli i szkół. Specjalne, właściwie zaprogramowane metody nauczania i odpowiednie pomoce naukowe są na pewno potrzebą chwili.

Dziecko z cięższą postacią upośledzenia umysłowego. Dziecko, które mając 1V2 roku czy 2 lata nie potrafi samodzielnie usiąść, a objawia przy tym minimalne zainteresowanie ludźmi i przedmiotami, przedstawia sobą bardziej złożony problem. Przez długi okres wymaga takiego pielęgnowania, jak niemowlę. Trudno w tej sytuacji o uniwersalną receptę. Uzależniona ona będzie od różnorodnych czynników: stopnia upośledzenia, temperamentu dziecka, ewentu-

Wprowadzona w naszym kraju reforma oświaty zakłada również objęcie dzieci z odchyleniami od normy pełnym programem oświatowym nauczania i wychowania (przyp. red.). alnego wpływu całej sytuacji na rodzeństwo, możliwości znalezienia dziecku odpowiednich kolegów i rozrywek, które by go cieszyły w momentach, gdy jest usposobiony do zabawy, od tego wreszcie, czy jest w pobliżu specjalna klasa w miejscowej szkole, do której mógłby zostać przyjęty i która byłaby dla niego odpowiednia. A najwięcej zależy od tego, czy u rodziców, którzy się nim opiekują, dominuje uczucie satysfakcji ze stopniowych osiągnięć malca, czy też mają poczucie przytłaczającego ciężaru. Niektóre z wątpliwości trudno będzie rozstrzygnąć, zanim dziecko nie ukończy przynajmniej kilku lat życia.

Leave a reply

You may use these HTML tags and attributes: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>