Istnieje wiele przyczyn agresywności

Która z nich będzie dominującą w określonym wieku, zależy to w dużym stopniu od indywidualności dziecka. Źródłem agresywności może być pragnienie dziecka, aby mieć uznanie i aby móc okazać swoją wyższość. Agresywność może być formą działania samozachowawczego, wynikającego stąd, że dziecko czuje się niepewne i znajduje się w defensywie. Może ona być również wyrazem zazdrości. U małych dzieci agresywność przejawia się w biciu ¡nnych dzieci, przeciwstawaniu się temu, co robią inne, we włączaniu się do grupy, w której jest niepożądane, albo zabieraniu bez pozwolenia czegoś, co należy do innego dziecka (Appel, 1942: Gardner, 1952: Jersild, 1954: Breckenridge i Vincent, 1955). Niekiedy agresywność jest wynikiem niewłaściwych stosunków społecznych, podczas gdy innym razem oznacza postęp w uspołecznianiu dziecka (Jersild i Fitę, 1939). Wśród małych dzieci spotyka się na ogół mniej agresywności niż wśród starszych, a to przede wszystkim dlatego, że kontakty ich z innymi dziećmi są rzadsze i krótsze niż kontakty dzieci starszych i w wyniku tego mają one mniej okazji do agresywności (Muste i Sharpe, 1947). Około trzeciego roku życia dziecka, jak jego kontakty z innymi dziećmi stają się coraz częstsze, zaznacza się wyraźny wzrost agresywności (lig i inni, 1949).

Agresywne dziecko bardzo często atakuje inne dzieci. Skala jego reakcji agresywnych jest duża, począwszy od łagodnych ataków fizycznych poprzez dokuczliwe i bolesne ciosy, a skończywszy na bardziej poważnych, w których dziecko atakowane może ponieść poważną szkodę. Do innych przejawów agresywności należą: zgryźliwość, niekoleżeń- skość albo ostre, dokuczliwe uwagi. Jeśli one powtarzają się, przechodzą w nawyk, a dziecko otrzymuje etykietę „dziecka agresywnego” (Gardner, 1952). W ciągu wczesnych lat dziecięctwa agresywność zaznacza się w wyższym stopniu niż w późniejszych latach. Od czwartego do piątego roku życia bezpośrednie przejawy agresywności stopniowo słabną, a wzrastają pośrednie lub wtórne przejawy wrogości, występujące szczególnie w postaci ataków słownych i prób kompromitowania innych. Oznacza to wzrost samokontroli (Gesell i lig, 1946: Ferguson, 1954).

Leave a reply

You may use these HTML tags and attributes: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>