Category Rozwój

Większość rodziców także potrzebuje pomocy

Pielęgnowanie upośledzonego dziecka wiąże się z dodatkowymi trudami i napięciami. Stworzenie mu jak najlepszych perspektyw wymaga ogromnej dozy rozsądku, o co nie jest łatwo w okresie, gdy rodzice przeżywają tak silny wstrząs i mają tak niewiele doświadczenia. Wszystko to razem składa się na oczywisty fakt, że przeważająca większość tych, którzy są rodzicami upośledzonych dzieci, potrzebuje fachowej porady i ma do niej pełne prawo. Nie mam na myśli wyłącznie pomocy lekarskiej. Myślę o możliwościach przedyskutowania problemów wychowawczych wynikających w domu, problemów zaistniałych dla innych członków rodziny, rozważenia wszystkich za«i przeciw, dotyczących uczęszczania do miejscowej szkoły (lub oddania dziecka do szkoły w innej miejscowości), o możliwościach wreszcie ulżenia samym rodzicom w ich frustracjach i smutku. Na to, żeby tego typu problemy wyklarowały się jakoś, potrzeba zwykle wielu długich spotkań odbywanych przez wiele lat z fachowym doradcą, mającym doświadczenie w tych sprawach i zdolnym dodać otuchy.

Read More

Formułowanie zdań

Zdania jednowyrazowe. Łączenie wyrazów w zdania przeciętnie rozpoczyna się przed ukończeniem drugiego roku życia. W najwcześniejszych zdaniach dziecko używa tylko jednego słowa, rzeczownika albo czasownika, gdy w połączeniu z gestem wyraża ono pewną myśl. Na przykład: „daj’’ w połączeniu z pokazaniem zabawki oznacza „daj mi zabawkę”. Słowo „piłka” z wyciągnięciem ręki w kierunku piłki oznacza „daj piłkę”. Ten typ zadania jednowyrazowego używa dziecko najpierw w okresie mniej więcej od 12 do 18 miesiąca życia, po czym zaczyna łączyć dwa lub trzy słowa uzupełniając je gestami albo wprowadzając odmianę gramatyczną. świńska łacina”: takiego wyrażenia nie ma w języku polskim, co najwyżej można je zastąpić wyrażeniem „chińszczy- zna”, którego używa się w podobnych przypadkach (przyp. tłum.).

Read More

Dzieci w wieku od 4 do 8 lat lubują się w dosadnym wyrażaniu się

Od siódmego albo ósmego roku życia używanie żargonu nie jest sprawą naśladowania albo „popisywania” się, lecz raczej służy do wyrażania uczuć i emocji, dla których dziecko nie ma odpowiedniej formy wyrazu słownego. Chociaż dziecko może tworzyć niektóre używane przez siebie przezwiska albo słowa żargonu, to jednak w przeważnej części pochodzą one z naśladowania słów używanych przez uczniów szkół średnich. W ten sposób dziecko znajduje nie tylko zadowolenie z użycia odpowiedniego słowa dla wyrażenia swoich emocji, lecz ponadto zaspokaja swoją dodatkową chęć zrównania się z uczniami szkół średnich albo studentami szkół wyższych. Dla wyrażenia swych uczuć dziewczynki w zasadzie używają łagodniejszych słów, lecz mniej obiektywnych niż chłopcy, którzy często posługują się wyrazami bardzo przypominającymi przekleństwa (Mellville, 1912: Kasser, 1945). Chłopcy i dziewczęta w wieku szkolnym używają żargonu swobodnie, a żargon ich zawiera to, co w danym okresie jest modne.

Read More

Prawidłowość rozwoju mowy

Prawidłowość uczenia mowy, jak wykazał McCarthy (1952, 1954) przebiega równolegle do rozwoju postawy od leżącej do wyprostowanej. Gurzenie i wokalizacje jako reakcje na pobudzenie społeczne pojawiają się mniej więcej w tym czasie, kiedy niemowlę zdolne jest trzymać głowę prosto, to jest pomiędzy drugim a trzecim miesiącem życia. Gaworzenie przypada między szóstym a siódmym miesiącem życia, to jest w okresie, kiedy niemowlę potrafi już samo siedzieć. Niemowlę wymawia pierwsze słowa przy końcu pierwszego roku życia, to jest w przybliżeniu w tym czasie, kiedy stoi już samodzielnie. Pomiędzy piętnastym a osiemnastym miesiącem życia, kiedy dziecko oddycha coraz więcej płucami, staje się ono jednostką bardziej niezależną. Niezależność ta przejawia się i w tym, że „…dziecko opanowało na tyle mowę, iż słownik jego rozszerza się i zaczyna ono łączyć dwa lub trzy słowa w proste zdanie” (McCarthy, 1952).

Read More

Dziecko uczy się używać słów, które są mu potrzebne

W odpowiedniej części rozdziału dotyczącego kształtowania się słownika wskażemy, że dziecko nie tylko uczy się najpierw słów, które mu są najbardziej potrzebne, lecz również używa środków zastępczych, takich jak gwara dziecięca, jeśli chce wyrazić jakąś myśl, a brak mu na to odpowiednich słów. Główne potrzeby małego dziecka, które pobudzają je do uczenia się mowy, są następujące: 1) pragnienie otrzymania informacji odnośnie swego środowiska, siebie i swoich przyjaciół, przejawiające się wyraźnie w wieku od dwóch i pół roku: 2) chęć rozkazywania albo żądania, jak: „chcę”, „da-da” albo „daj dziecku piłkę”: 3) nawiązanie stosunków społecznych z innymi i 4) wyrażanie swoich myśli i idei.

Read More

Ruchy towarzyszące krzykowi – kontynuacja

Małe niemowlę może przekazywać swoje proste potrzeby inaczej niż za pomocą krzyku, na przykład może objawiać je w cmokaniu wargami, wysuwaniu języka, gdy jest głodne, kręceniu szyją i trzęsieniu się, gdy jest mu zimno oraz kichaniu w przypadku zmoczenia się. Jeżeli tego rodzaju objawy będą zrozumiane przez starszych, to niemowlę będzie krzyczeć tylko w przypadku bólu lub jakichś wrodzonych dolegliwości. Jednakże tylko niewiele rodziców rozumie tego rodzaju objawy jako język niemowląt, który sprowadzają tylko do krzyku i zachęcają raczej niemowlę do uczenia się używania krzyku jako ogólnej formy komunikowania się, a nie jako formy szczególnej, używanej tylko w sytuacjach przykrych (Rosenzweig, 1954).

Read More

Ruchy towarzyszące krzykowi

Krzykowi małych dzieci przeważnie towarzyszą ruchy. Czynne jest wtedy całe ciało, co prowadzi do zmęczenia, jeśli pozwoli się na krzyk przez dłuższy okres czasu. Krzykowi wywołanemu zmęczeniem towarzyszy ziewanie, bezwład i tarcie oczu, podczas gdy krzykowi spowodowanemu nieznaną sytuacją, albo obecnością obcych osób towarzyszy tulenie się do matki i odwracanie się (Bayley, 1932). Każde niemowlę ma swój własny sposób reagowania rękami podczas krzyku (Ketling, 1934). W ogólnej aktywności ciała dziecka w czasie krzyku oraz w sytuacjach, gdy dziecko nie krzyczy, zachodzą wyraźne różnice. Krzykowi na ogół towarzyszą energiczne ruchy kończyn, silne tendencje do zgięć i nagła dezorganizacja postawy, zaznaczająca się na początku krzyku. Zachowanie się bez krzyku cechuje wyprostowanie kończyn, postawa bilateralna, większa ruchliwość ramion niż nóg i utrzymywanie postawy stałej (Ames, 1941). Różnice te wskazuje rys. 15. W miarę jak dziecko podrasta, krzykowi towarzyszy coraz mniej ruchów. Gdy dziecko liczy dwa albo trzy lata, krzykowi towarzyszy już tylko tyle ruchów, ile można zauważyć przy innych wybuchach emocjonalnych.

Read More

Odmiany krzyku

Krzyk z powodu kolki jest najpowszechniejszy w pierwszych trzech miesiącach życia i charakteryzuje go szczególnie wysoka barwa głosu: występuje także przy silnym zginaniu i wyprostowywaniu nóg przez dziecko oraz może być spowodowany nadmiernym tarciem (Stewart i inni, 1954). W ciągu pierwszych pięciu miesięcy siła krzyku z powodu głodu wzrasta raptownie i stale, osiągając zakres większy niż o jedną oktawę. Zmianę”tę można przypisać szybkiemu rozwojowi krtani w tym okresie (Fairbanks, 1942). Krzyk różnicuje się bardziej pod względem intensywności niż pod względem znaczenia. Nadmierne pobudzenie powoduje większe napięcie mięśni i spłaszczenie dźwięku, który przypomina raczej pisk. Występuje to przeważnie w krzyku z powodu głodu. Nie istnieje jednak jakiś słownik krzyku. Różnice w krzyku nie zależą od zmieniających się potrzeb, ale raczej od intensywności tych potrzeb (Lynip, 1951).

Read More

Rozwój zręczności rąk – kontynuacja

W trzecim roku życia przerzucanie czynności z jednej ręki na drugą trwa nadal, lecz jest mniej częste. Po tyra okresie liczba „przerzutów” spada tak, że po szóstym roku życia jest ich względnie mało. W jakim kierunku nastąpią te przerzuty, będzie zależało od czynności dziecka, w których wykonaniu jest zaangażowane. Czynności, w zakresie których dziecko było ćwiczone, jak jedzenie czy kredkowanie, będzie ono wykonywało prawą ręką, chociaż może spontanicznie używać ręki lewej, (Johnson i Bissell, 1940: Johnson i Duke, 1940: Gesell i Ames, 1947: Gesell, 1949, 1954: Hildreth, 1949, 1949a i 1950a).

Read More

Rozwój zręczności rąk

Jednakże niewiele jest osób zdecydowanie praworęcznych, leworęcznych lub oburęcznych, którzy używają obu rąk w tym samym stopniu (Gesell i Ames, 1947j. Większość jednostek jest zdecydowanie prawo- lub leworęcznych, chociaż w niektórych czynnościach bierze udział również druga ręka. W różnych okresach życia często zachodzi przerzucanie się z praworęczności na leworęczność, lecz jednostka, która ma skłonność do przewagi jednej ręki nad drugą, więcej ćwiczy tę rękę, którą posługiwała się najczęścej przy kształceniu sprawności (Jenkins, 1930: Hicks, 1931: Hildreth, 1949a: Merry i Merry, 1950: Martin, 1952: Jersild, 1954: Breckenridge i Vincent, 1955). Nawet dorosłe osoby leworęczne nie używają tak systematycznie lewej ręki jak osoby praworęczne prawej ręki. Leworęczni, których uczono pisania prawą ręką, stają się właściwie oburęczni. Wykazują jednak skłoność do wykorzystywania lewej ręki w pewnych czynnościach spontanicznych, jak rzucanie piłki, natomiast w sytuacjach, w których dominuje kształcenje i wpływ społeczny, używają prawej ręki. W zasadzie są raczej oburęczni niż praworęczni (Humphrey, 1951).

Read More

Wspinanie się

Ruchom wspinania towarzyszy pełzanie i raczkowanie. Wspinanie pojawia się jeszcze przed tym, zanim dziecko umie chodzić samodzielnie. Schodząc po stopniach dziecko przeważnie idzie tyłem. Skoro już umie chodzić samo, wchodzi i schodzi po schodach w pozycją wyprostowanej, trzymając się poręczy schodów albo ręki osoby dorosłej. Najpierw dziecko stawia jedną nogę na stopniu, a drugą dostawia do niej. Do zrobienia kroku naprzód używa zawsze tej samej nogi. Podobną metodą stosuje przy wchodzeniu na schody. Stopniowo, wraz z praktyką dziecko schodzi po schodach posługując sią na przemian obiema nogami, tak jak przy chodzeniu. Ten dojrzały sposób wspinania się dziecko osiąga około czwartego roku życia, jeśli miało dość okazji do ćwiczeń (Gesell i Thompson, 1934). Dziewcząta zdobywają tą sprawność na ogół wolniej niż chłopcy (Gutteridge, 1939). Po doskonałym opanowaniu tej sprawności dzieci zaczynają pokazywać pewne sztuczki, jak: urządzanie wyścigów, współzawodniczenie oraz wspinanie sią na przedmioty trudne do wchodzenia. Wspinanie sią po schodach przebiega według prawidłowości, jaką obserwuje sią przy pełzaniu. Dziecko podnosi najpierw lewą stopą, później lewą rękę i prawą stopą prawie jednocześnie, a po przerwie prawą ręką i lewą stopą. Przy wspinaniu sią po schodach zaznacza sią podobna zasada jak przy chodzeniu po równej powierzchni. Dziecko, które pełza na rękach i kolanach, wspina „ sią po schodach podobnie, natomiast dziecko, które pełza na rękach, kolanie i jednej stopie, w taki sam sposób wspina się po schodach (Ames, 1939). Po drabinie dzieci wchodzą według takiej samej prawidłowości, jak przy wspinaniu sią po schodach (McCaskill i Wellman, 1938).

Read More