Blog Archives

Ruchy towarzyszące krzykowi

Krzykowi małych dzieci przeważnie towarzyszą ruchy. Czynne jest wtedy całe ciało, co prowadzi do zmęczenia, jeśli pozwoli się na krzyk przez dłuższy okres czasu. Krzykowi wywołanemu zmęczeniem towarzyszy ziewanie, bezwład i tarcie oczu, podczas gdy krzykowi spowodowanemu nieznaną sytuacją, albo obecnością obcych osób towarzyszy tulenie się do matki i odwracanie się (Bayley, 1932). Każde niemowlę ma swój własny sposób reagowania rękami podczas krzyku (Ketling, 1934). W ogólnej aktywności ciała dziecka w czasie krzyku oraz w sytuacjach, gdy dziecko nie krzyczy, zachodzą wyraźne różnice. Krzykowi na ogół towarzyszą energiczne ruchy kończyn, silne tendencje do zgięć i nagła dezorganizacja postawy, zaznaczająca się na początku krzyku. Zachowanie się bez krzyku cechuje wyprostowanie kończyn, postawa bilateralna, większa ruchliwość ramion niż nóg i utrzymywanie postawy stałej (Ames, 1941). Różnice te wskazuje rys. 15. W miarę jak dziecko podrasta, krzykowi towarzyszy coraz mniej ruchów. Gdy dziecko liczy dwa albo trzy lata, krzykowi towarzyszy już tylko tyle ruchów, ile można zauważyć przy innych wybuchach emocjonalnych.

Read More

Odmiany krzyku

Krzyk z powodu kolki jest najpowszechniejszy w pierwszych trzech miesiącach życia i charakteryzuje go szczególnie wysoka barwa głosu: występuje także przy silnym zginaniu i wyprostowywaniu nóg przez dziecko oraz może być spowodowany nadmiernym tarciem (Stewart i inni, 1954). W ciągu pierwszych pięciu miesięcy siła krzyku z powodu głodu wzrasta raptownie i stale, osiągając zakres większy niż o jedną oktawę. Zmianę”tę można przypisać szybkiemu rozwojowi krtani w tym okresie (Fairbanks, 1942). Krzyk różnicuje się bardziej pod względem intensywności niż pod względem znaczenia. Nadmierne pobudzenie powoduje większe napięcie mięśni i spłaszczenie dźwięku, który przypomina raczej pisk. Występuje to przeważnie w krzyku z powodu głodu. Nie istnieje jednak jakiś słownik krzyku. Różnice w krzyku nie zależą od zmieniających się potrzeb, ale raczej od intensywności tych potrzeb (Lynip, 1951).

Read More

Rozwój zręczności rąk – kontynuacja

W trzecim roku życia przerzucanie czynności z jednej ręki na drugą trwa nadal, lecz jest mniej częste. Po tyra okresie liczba „przerzutów” spada tak, że po szóstym roku życia jest ich względnie mało. W jakim kierunku nastąpią te przerzuty, będzie zależało od czynności dziecka, w których wykonaniu jest zaangażowane. Czynności, w zakresie których dziecko było ćwiczone, jak jedzenie czy kredkowanie, będzie ono wykonywało prawą ręką, chociaż może spontanicznie używać ręki lewej, (Johnson i Bissell, 1940: Johnson i Duke, 1940: Gesell i Ames, 1947: Gesell, 1949, 1954: Hildreth, 1949, 1949a i 1950a).

Read More

Rozwój zręczności rąk

Jednakże niewiele jest osób zdecydowanie praworęcznych, leworęcznych lub oburęcznych, którzy używają obu rąk w tym samym stopniu (Gesell i Ames, 1947j. Większość jednostek jest zdecydowanie prawo- lub leworęcznych, chociaż w niektórych czynnościach bierze udział również druga ręka. W różnych okresach życia często zachodzi przerzucanie się z praworęczności na leworęczność, lecz jednostka, która ma skłonność do przewagi jednej ręki nad drugą, więcej ćwiczy tę rękę, którą posługiwała się najczęścej przy kształceniu sprawności (Jenkins, 1930: Hicks, 1931: Hildreth, 1949a: Merry i Merry, 1950: Martin, 1952: Jersild, 1954: Breckenridge i Vincent, 1955). Nawet dorosłe osoby leworęczne nie używają tak systematycznie lewej ręki jak osoby praworęczne prawej ręki. Leworęczni, których uczono pisania prawą ręką, stają się właściwie oburęczni. Wykazują jednak skłoność do wykorzystywania lewej ręki w pewnych czynnościach spontanicznych, jak rzucanie piłki, natomiast w sytuacjach, w których dominuje kształcenje i wpływ społeczny, używają prawej ręki. W zasadzie są raczej oburęczni niż praworęczni (Humphrey, 1951).

Read More

Przewaga praworęczności

Hildreth (1950a) podkreśla dalej, że „…zręczność rąk powinna być kształcona, a nie zostawiona własnemu losowi, ponieważ sprawność normalna może decydować o wychowaniu jednostki i powodzeniu zawodowym”.

Read More

Wspinanie się

Ruchom wspinania towarzyszy pełzanie i raczkowanie. Wspinanie pojawia się jeszcze przed tym, zanim dziecko umie chodzić samodzielnie. Schodząc po stopniach dziecko przeważnie idzie tyłem. Skoro już umie chodzić samo, wchodzi i schodzi po schodach w pozycją wyprostowanej, trzymając się poręczy schodów albo ręki osoby dorosłej. Najpierw dziecko stawia jedną nogę na stopniu, a drugą dostawia do niej. Do zrobienia kroku naprzód używa zawsze tej samej nogi. Podobną metodą stosuje przy wchodzeniu na schody. Stopniowo, wraz z praktyką dziecko schodzi po schodach posługując sią na przemian obiema nogami, tak jak przy chodzeniu. Ten dojrzały sposób wspinania się dziecko osiąga około czwartego roku życia, jeśli miało dość okazji do ćwiczeń (Gesell i Thompson, 1934). Dziewcząta zdobywają tą sprawność na ogół wolniej niż chłopcy (Gutteridge, 1939). Po doskonałym opanowaniu tej sprawności dzieci zaczynają pokazywać pewne sztuczki, jak: urządzanie wyścigów, współzawodniczenie oraz wspinanie sią na przedmioty trudne do wchodzenia. Wspinanie sią po schodach przebiega według prawidłowości, jaką obserwuje sią przy pełzaniu. Dziecko podnosi najpierw lewą stopą, później lewą rękę i prawą stopą prawie jednocześnie, a po przerwie prawą ręką i lewą stopą. Przy wspinaniu sią po schodach zaznacza sią podobna zasada jak przy chodzeniu po równej powierzchni. Dziecko, które pełza na rękach i kolanach, wspina „ sią po schodach podobnie, natomiast dziecko, które pełza na rękach, kolanie i jednej stopie, w taki sam sposób wspina się po schodach (Ames, 1939). Po drabinie dzieci wchodzą według takiej samej prawidłowości, jak przy wspinaniu sią po schodach (McCaskill i Wellman, 1938).

Read More

RODZAJE SPRAWNOŚCI CZ. II

Po szóstym roku życia sprawności motoryczne ręki mogą być opanowane szybciej i łatwiej, jeżeli dziecko będzie miało możliwości do uczenia się, pod warunkiem i przy zastosowaniu najbardziej skutecznych metod. Kontrola mięśni ręki, ramion, przegubu wzrasta szybko i osiąga prawie doskonałą dojrzałość w okresie dwunastu lat życia dziecka. Natomiast kontrola nad małymi mięśniami palców rozwija się w tempie wolniejszym. Stwierdzono to na podstawie faktu, że opanowanie umiejętności pisania lub gry na instrumentach muzycznych następuje nie wcześniej niż w dwunastym roku życia (Breckenridge i Vincent, 1955). W rysowaniu figur geometrycznych, które wymagają doskonałej koordynacji mięśni palców, dzieci wykazują duże postępy w siódmym roku życia. Po tym okresie dziecko osiąga postępy w wolniejszym tempie i nieregularnie. Największe postępy wykazują dzieci o wysokim ilorazie inteligencji (Townsend, 1951).

Read More

Różnice pomiędzy chłopcami i dziewczynkami

Rozwój zdolności motorycznych wykazuje, że dziecko nie zdaje so bie sprawy ze swoich możliwości. Wskazuje również na to, że dziecko mogłoby poświęcić całą swoją energię i czas na doskonalenie sprawności, gdyby było do tego odpowiednio zachęcone i wyposażone w potrzebne przedmioty. W badaniach przeprowadzonych nad dziećmi w żłobku i przedszkolu zauważono, że z chwilą, gdy dzieci opanowały sprawności związane z posiadanymi przedmiotami, to albo powtarzały znane czynności albo wykorzystywały je do maksimum na skutek braku innych możliwości (Gutteridge, 1939). To samo, tylko w większym stopniu, odnosi się do starszych dzieci. Jeśli dziecko nie będzie odpowiednio wyposażone i zachęcone do opanowywania nowych sprawności, prawdopodobnie będzie używało swoich nabytych sprawności, wprowadzając do nich pewne modyfikacje (Jersild, 1954: Breckenridge i Vincent, 1955).

Read More

SPRAWNOŚCI CZ. III

Jeżeli dzięki ćwiczeniom dziecko rozwinie swoje sprawności, szybkość i dokładność jego ruchów wzrasta, dając mu większą satysfakcję. Towarzyszy temu lepsze samopoczucie i silniejsze motywy do dalszego doskonalenia ruchów poprzez praktykę. Jednakże praktyka musi być ograniczona w czasie ze względu na dostosowanie jej do poziomu rozwoju dziecka, aby mogło ono osiągnąć lepsze rezultaty. Ames (1940) stwierdziła, że niemowlęta, które badała, pomimo zastosowania ćwiczeń, nie wykazały żadnej poprawy ruchów. Te, które pełzały wolno, również wspinały się i chwytały wolno. Największa poprawa w chwytaniu i rzucaniu piłki pojawiła się dopiero po ukończeniu 2Va roku życia, chociaż stosowano ćwiczenia w okresie wcześniejszym (Hicks, 1930: Gutteridge, 1939: Gesell i inni 1940: Dusenberry, 1952).

Read More

SPRAWNOŚCI CZ. II

We wczesnych stadiach rozwoju sprawności ruchy są niezręczne, niezgrabne i nieskoordynowane. Pojawia się duża liczba ruchów niepotrzebnych, ponieważ różne niezbędne ruchy ciała są jeszcze nieskoordynowane, a dużo niepotrzebnych ruchów zostało opanowanych już wcześniej. Kiedy dziecko uczy się na przykład rzucać piłkę, to początkowo rzuca ją całym ciałem (Dusenberry, 1952), Twarz jest przy tym pełna ekspresji, tułów i nogi są bardzo zaangażowane w tej czynności, a ramiona i ręce nie pracują razem, lecz oddzielnie. Podobnie we wczesnym stadium uczenia się jazdy na wrotkach lub trzykołowym rowerze, niezręczne i nieoskoordynowane ruchy dziecka prowadzą do wielu upadków, zużywa ono nadmiar energii w celu osiągnięcia wyników, a mięśnie, które odgrywają ważną rolę w wykształceniu sprawności, są napięte (Garrison, 1952: Breckenridge i Vincent, 1955), Kontynuując ćwiczenia dziecko udoskonala swoje sprawności. Ruchy jego stają się zręczne, rytmiczne, skoordynowane i nie są już oddzielne, jak to miało miejsce we wczesnym stadium rozwoju uczenia się, ale stają się ruchami połączonymi w jedną zharmonizowaną całość (Jones, 1939: Gesell i inni, 1940: Kongsbury, 1946: Seils, 1951: Dusenberry, 1952). Breckenridge i Vincent (1955) wykazali, że „…niezręczność osiemnastomiesięcznego dziecka w chodzeniu przechodzi w niezgrabne całostopowe bieganie dwuletniego dziecka, następnie w coraz to doskonalszą sprawność oraz utrzymywanie równowagi u trzy- i czteroletniego dziecka: przed piątym rokiem życia rzadko można zauważyć u dziecka płynność i łatwość oraz wdzięk wykonywanych ruchów. To samo dotyczy jazdy na wrotkach i na rowerze”.

Read More

SPRAWNOŚCI

Po opanowaniu ogólnych ruchów, obejmujących zasadniczo duże przestrzenie ciała, jak na przykład sięganie, chodzenie, stanie, małe dziecko zaczyna wykształcać sprawności i bardziej precyzyjną koordynację, w której zasadniczą rolę odgrywają małe mięśnie. Sprawności te nie rozwiną się poprzez dojrzewanie, chociaż podstawą ich rozwoju jest dojrzałość systemu nerwowego i mięśni. Sprawności muszą być wyuczone, przy czym ważne jest, kiedy i w jaki sposób dziecko może je nabyć. Na podstawie badań, w których grupy kontrolne, nie poddawane ćwiczeniom, porównywano z grupami ćwiczebnymi, stwierdzono, że uczenie jest istotne dla rozwoju sprawności, jednakże musi być ono dokonywane w odpowiednim czasie. Na przykład, w bieganiu, skakaniu, rzucaniu, dzieci, które poddawano ćwiczeniom, zdecydowanie przewyższały te, których nie ćwiczono: ćwiczenia muszą być jednak skorelowane z dojrzałą gotowością do uczenia się (Hilgard, 1933: Gutteridge, 1939: Gesell i inni, 1940: Seils, 1951: Dusenberry, 1952).

Read More