Daily Archives 05/11/2015

Zasób słów

Zasób słów wzrasta powoli w pierwszych dwóch latach życia. W latach przedszkolnych dziecko przyswaja słowa w tempie przyśpieszonym, a z chwilą pójścia do szkoły przyrost nowych słów jest bardzo szybki. To szybkie tempo przyswajania słów w okresie szkolnym jest wynikiem częściowo bezpośredniego uczenia słów i ich znaczeń przez nauczycieli, a częściowo interesujących skojarzeń dziecka z przedmiotami i doświadczeniami oraz częściowo poprzez czytanie dla przyjemności, słuchanie radia lub oglądanie telewizji. Badania zasobu słownika w różnych okresach życia dziecka ujawniły, że zasób ten jest większy niż się zwykle ocenia. Przeciętny zasób słów dziecka w pierwszym roku nauczania waha się pomiędzy 20 a 24 tysiącami słów, albo od 5 do 6n/o słów słownika podstawowego. W szóstym roku nauczania dziecko w przybliżeniu zna około 50 tys. słów, a kiedy wchodzi do szkoły średniej – około 80 tysięcy słów, to jest 22’7o słownika podstawowego (Carroll, 1938: Seashore i Eckerson, 1940: Smith, 1940, 1941: Rinsland, 1945: Schulman i Havighurst, 1947: Gewirtz, 1948, 1948a: Baldridge, 1949: Seegers i Seashore, 1949: Strickland, 1951: Bryan, 1953: Havighurst, 1953: Jersild, 1954: McCarthy, 1954).

Read More

Sympatia – kontynuacja

Jak wiele sympatii dziecko będzie przejawiać w stosunku do innych osób, to będzie zależało od tego, ile sympatii okazano jemu samemu. Garrison (1952) stwierdza: „Wydaje się, że miłość jest uczuciem wzajemnym i rozwija się najlepiej wtedy, gdy jednostka jest obdarzana miłością i gdy nią obdarza. Długotrwała obojętność najbliższej rodziny w stosunku do dziecka może wytworzyć w nim niezdolność do uczuć sympatii albo spowodować, że dziecko będzie szukało jej poza domem. Nadmiar sympatii albo pobłażania może również wywołać niepożądane objawy, jak brak uczucia sympatii albo obojętność. Okazywanie zbyt dużej sympatii jednemu z rodziców lub obojgu jest dlatego niebezpieczne, że dziecko może nie przejawiać uczuć sympatii w stosunku do innych dzieci” (str. 169-170). Normalnie dziecko dzieli swoje uczucia sympatii pomiędzy rodziców i inne dzieci, zwłaszcza towarzyszy zabawy (Merry i Merry 1954a). Jeszcze przed okresem dojrzewania dziecko może „zadurzyć” się w kimś lub przywiązać do osoby płci odmiennej (Jersild, 1954a),

Read More

Jak powiedzieć dzieciom o rozwodzie

Dzieci są zawsze świadome istniejącego konfliktu, niezależnie od tego, czy w grę wchodzi rozwód, czy nie, i bardzo się tym denerwują. Powinny więc wiedzieć, iż mogą porozmawiać o tym z rodzicami, z każdym z osobna bądź z obydwojgiem naraz, ponieważ w ten sposób uzyskują rozsądniejszy obraz sytuacji od tego, jaki im podpowiada chorobliwa wyobraźnia. Dziecko musi wierzyć i w ojca, i w matkę, bo dzięki temu m.in. ugruntowuje się w nim wiara w siebie samego. Dlatego rozsądne będzie powstrzymywanie się przez rodziców od wzajemnego oczerniania się, co stanowi naturalną w tej sytuacji pokusę. Nie rzucając oskarżeń, wystarczy oględnie wyjaśnić niesnaski: „Kłócimy się o każdy drobiazg.” „Każde z nas ma inne zdanie w kwestiach pieniężnych.” „Mama się bardzo denerwuje, kiedy Tata wypije kilka kieliszków.”

Read More

Zmiana leworęczności

Wszystkie dowody wskazują na fakt, że w większości wypadków leworęczność jest raczej wynikiem uczenia się niż jakichś skłonności dziedzicznych. Jest oczywiste, że dziecko powinno się uczyć używać prawej ręki wtedy, kiedy potrafi wykonywać czynności tylko jedną ręką. Gdyby dziecku pozwolono wykonywać czynności lewą ręką, to czy mogłoby zmienić się samo na praworęczne? Doświadczenie wykazuje, że może to uczynić (Hildreth, 1949, 1950). Jednakże, im bardziej dziecko opóźnia zamianę lewej ręki na prawą, tym trudniej będzie mu to przychodziło. Kiedy jednak zmiana musi być dokonana i dziecko musi przystosować się do nowych warunków, wówczas mogą pojawić się zaburzenia nerwowe w postaci oporu w przypadku zmuszania dziecka do zmiany leworęczności. Prowadzi to do dalszych powikłań i wybuchów emocjonalnych (Hildreth, 1949). Napięcia emocjonalne wywołane zmianą utrwalonych już częściowo nawyków oraz koniecznością nowego przystosowania się mogą prowadzić do jąkania się i innych przejawów nerwowości, takich jak obgryzanie paznokci lub ssania kciuka. Są to najbardziej widoczne oznaki napięć i zaburzeń, które powstają jako wynik zmiany leworęczności. Normalnie zaburzenia ustępują, kiedy zmiany zostały już dokonane, jednakże niezbyt późno, a jąkanie się i inne objawy nerwowe nie przekształciły się jeszcze w nawyk (Hildreth, 1950: Garrison, 1952: Jersild, 1954). Opór ze strony dziecka może być tak duży, że leworęczności nie można już usunąć. U dziecka z silną skłonnością do leworęczności powstałej albo na podłożu fizycznym, albo też na skutek utrwalonych już nawyków, każda próba złamania leworęczności może wywołać trwałe zmiany w osobowości dziecka, jak nawyk jąkania się lub inne formy zachowania, które utrzymują się przez całe życie (Hildreth, 1949a: Bakwin, 1950: Garrison, 1952).

Read More

Zachowanie się władcze

Chcąc zaspokoić swoje potrzeby małe dziecko rozkazuje innym dzieciom, grozi albo używa siły (Anderson, 1939). Usiłuje ono zdobyć upragnione przedmioty, które są własnością towarzyszy zabawy, kierować zachowaniem swych towarzyszy albo wpływać na nich i przeciwstawiać się panowaniu innych (Mummery, 1947). Stwierdzono, że wśród dzieci żłobkowych dziewczynki przejawiały w zabawie większą chęć panowania nad innymi niż chłopcy. U dzieci przedszkolnych jest odwrotnie, chłopcy przejawiają większą chęć panowania niż dziewczynki. Jeśli dzieci łączą się w pary z dziećmi płci odmiennej, dziewczęta są bardziej władcze niż chłopcy (Anderson, 1937, 1939).

Read More